Şirketler ve Oyunlar

Şirketler ve oyunlar genellikle birlikte düşünülmez. Oyun, işin tam tersi olarak görülür. Oyunlar “eğlenceli” olduğu için “ciddiyetin” karşısında durduğuna inanılır ve şirketler “ciddi” yapılardır.

Evet, oyunlar eğlencelidir ama bu durum oyunların “ciddiyet”in karşısında durduğu anlamına gelmez. Ciddiyet, eğlence, şirket ve oyun kelimelerinin hepsini bir arada kullanabilirsiniz. Şirketlerin hedefleri için kullandığı çeşitli oyun ve oyunlaştırma projeleri vardır. Bu yüzden hiçbiri bir diğerinin karşısında durmamaktadır.

Şirketler ciddi ve sıkıcıdır çünkü iş dünyası bir çok kişiye göre eğlenceyi ve ciddiyetsizliği kaldırabilecek yapılar değildir. Fakat gelişen ve değişen dünya ile birlikte artık şirketler, o ciddi ve sıkıcı yapılarından yavaş yavaş evrilmeye başladı. Dünya’nın en değerli şirketleri olarak gözüken büyük teknoloji şirketleri bile artık daha eğlenceli yapılara evriliyor.

Şirketler eğlenceli bir hal alırken, oyunlar da şirketlerin ve toplumun ihtiyaçlarına göre evrilmeye başladı. Bunun en büyük kanıtlarından biri de “oyunlaştırma”dır. Oyunlaştırmadan önce de oyunlar ve şirketler birbirlerine çok benzer yapılara sahipti ancak fark edilmemişti.

Her şirket oyunlarda da olduğu gibi bir hedefe sahiptir. Sadece hedefler farklıdır; ikisinde de gerçekleştirilen aksiyonlar, en kısa ve en hızlı şekilde hedefe ulaşmak içindir. Bu hedeflere yönelik aksiyonları gerçekleştirirken döngünün içerisine girilir.

Şirket Döngüsü

Şirket döngüleri, sektörden sektöre hatta ve hatta aynı sektör içerisindeki şirketler arasında bile değişkenlik gösterebilmektedir. Genel olarak şirket döngülerini tanımlamak gerekirse, şirketlerin döngülerini dört ana bölüme ayırabiliriz.

şirketler ve oyunlar

Döngü; Düşünmek, Yapmak, Satmak ve İlerletmek’dir. Bir otomobil üreticisini ele alırsak, döngüsünün ilk aksiyonu olan düşünme aşaması, arabanın tasarlandığı bölümdür. Bu aşamada genellikle yaratıcı insanlar ürün hayal eder. Her hayal edilen ürünü hayata geçirmek zor olabilir bu yüzden, tasarım aşamasında hayalperest kişinin yanında onun ayaklarını yere bastıracak ve ürünü uygulanabilir hale getirecek birilerinin bulunması faydalıdır.

Yapma aşamasını işin daha çok operasyonel bölümü olarak ele alabilirsiniz. Yapma aşamasında parçalar bir araya getirilir. Yani işin ustalık bölümü, hayal edilip, tasarlanan ürün üretim bandında üretilmeye başlar ve ürün satışa hazır hale getirilir.

Bir sonraki aksiyon olan satma aşamasında, yapılan ürün son tüketiciye sunulur ve satılır. Ürünün son kullanıcıya satılıp, üründen gelir elde etme aşamasıdır. “Satma” aşaması bir çok şirket için en önemli aşama olarak görülmektedir.

Ürünü sattıktan sonra, aslında şirketlerin büyüyerek hedefine ulaşması için en önemli evre gelir. İlerletmek. Bu aşamada şirketlerin tüketiciden aldığı geri bildirimle ürününü geliştirmesi gerekmektedir. İlerletmek aşamasında alınan geri bildirimler doğru şekilde analiz edilip, tekrardan tasarım aşamasına geçilirse sonsuz bir döngünün içine girmiş olursunuz.

Böylelikle spiral bir döngü içerisine girilir ve bu döngü sonsuza kadar gider. Şirket hedefine/amacına hızlı ve kolay yoldan yaklaşmaya başlar.

şirketler ve oyunlar

Oyun Döngüsü

Oyunlar da şirketler gibi hedefe, döngüye ve aksiyonlara sahiptir. Her oyunun döngüsü de aynı şirketler gibi farklılık gösterebilir. Bu yazıda Farmville’i ele alalım. Farmville’in de döngüsünde dört ana aksiyon bulunmaktadır. Bunlar; tohum al, ek, tohumun büyümesini bekle, topla ve sattır.

Tohum alma aksiyonunda, oyunun sana izin verdiği ve paranın yettiği tohumları alabilirsin.

Ekme aşaması şirketlerin ikinci aşaması ile aynı işlevi görmektedir. Aldığın tohumu ekerek üretim bandına sokmuş olursun.

Büyümesini beklemede ise ürünü son kullanıcıya sunabilmek için ürürün oluşmasını yani üretim bandından çıkmasını beklersin.

Topla/sat aşamasında ise ürettiğin ürünün karşılığını alırsın. Ürünlerini toplar, satarsın ve elde ettiğin gelirle oyunda tekrardan tohum alırsın, tekrardan ekersin, beklersin ve tekrardan toplayarak satarsın. Böylelikle hedefinize ulaşmak için sonsuz bir spiral döngünün içerisine girersiniz. Farmville’in bu aşamasını şirketlerin ilerleme aşamasında aldığı geri bildirimler olarak düşünebilirsiniz.

Çiftlik oyunun da bile kurumsal şirketlerdeki gibi döngü bulunmaktadır. Şirketlerde, döngü aksiyonlarını nasıl doğru ve sırasıyla yaptığınızda hedefinize yaklaşıyorsanız, oyunlarda da öyledir. Eğer döngü aksiyonlarını doğru yaparsanız spiral bir döngüye girerek oyunun hedefine o kadar hızlı yaklaşırsınız.

şirketler ve oyunlar

Oyunların bu kadar çok insan tarafından sevilme sebeplerinden biri de budur. Aslında oyunlar gerçek hayatımızın birer simülasyonudur. Eğer gerçekten bir çiftçi olsaydınız döngünüz Farmville’dekinden farksız olacaktı. Toplayıp satma aşamasında ekip, beklediğiniz ürünün geri bildirimi alacaktınız. Bu geri bildirimde ektiğinizin ürünün burada düzgün yetişip yetişmediği yönünde olacaktı ve böylelikle bir sonraki sene aldığınız geri bildirimle toprağınıza uygun olan ürünü bulmuş olacaktınız. Bu yüzdendir ki şirketler ve oyunlar, ciddiyet ve eğlence kelimelerini aynı cümle içerisinde kullanabiliriz.

Oyunlar gerçek hayatta yapılan işlerin hızlı ve eğlenceli şekilde yapıldığı dünyalardır. Şirketlerin ve oyunların en büyük farkı, şirketlerdeki kişiler iş yapmaya gönüllü değilken, söz konusu oyun olunca herkes oyundaki o “işi” yapmaya gönüllü olmaktadır. Gönüllük esası ile yapılan bütün işlerin sonucunda alınan verim daima daha yüksektir.

Kubilay Kecin

BrandNewGame Turkey, GameStorm Trooper

Gamification Turkey, Volunteer