Oyun Elementleri, Oyun Dizaynı ve Oyun Olmayan Çevreler

Önceki blogumuzda bahsettiğim, “oyun elementleri”ni, “oyun dizaynı”nı ve “ oyun olmayan çevreler”i ile ilgili açıklamaları önceki yazıdaki örneklerde görebileceğinizi düşünmekteyim.

Peki bu önemli üç nokta nedir?

Oyun Elementleri

Oyun elementlerini, alet edevat çantası olarak düşünebiliriz. Gerektiğinde kullanılması gereken parçalar ve aletlerdir, bu çantanın içerisinde her zaman yanımızda taşınmalıdır.

Element’in TDK’ya göre anlamı “Kimyasal yöntemlerle ayrıştırılamayan veya bileşim yoluyla elde edilemeyen madde” demektir. Oyun elementlerinden bahsederken de, özellikleriyle bir araya gelip oyunu oluşturan her bir yapıyı düşünebiliriz. Elementler oyuncuları oyuna adapte tutur.

Çok fazla sayıda oyun elementinden bahsedebiliriz. Ancak bu blog içerisinde size belli başlı olanlarından bahsedeceğim.

  • Çekişme: Bir oyunun ilginç olması için içerisinde çekişmeler barındırmalıdır. Çekişmeler çeşitli formlarda olabilir, ancak her zaman oyuncunun üzerinden gelmesi gereken bir vazife olarak temsil edilir.

Çekişmeler, fiziksel bir vazife olabilir, başka oyuncularla karşılıklı bir çarpışma olabilir ve ya çözülmesi gereken bir bulmaca olarak da karşımıza çıkabilir.conflict

  • İş Birliği ya da Yarışma: İş birliği ortak hedef için farklı oyuncuların bir araya gelip beraber hareket etmesidir. Şu an günümüzdeki geniş haritalı çok kişili oyunlarda karşımıza çıkan çoğu oyundaki elementlerden birisidir. Yarışma ise farklı oyuncuların bir şeyi elde etmek için birbirleri ile mücadele içerisinde girmesidir. İş birliğini gördüğümün geniş haritalı çok kişili oyunlarda yarışma unsuru ile iş birliği unsuru beraber hayata geçebilmektedir.

Eski oyunlardan bu elementlere örnek verecek olursak. Final Fight yada Cadillacs and Dinosaurs gibi oyunlar iş birliğine örnek gösterilebilir.

fin-fig

Street Fighter ve Mortal Kombat gibi oyunlar ise yarışmaya örnek gösterilebilirler.

fin-fig-2

  • Strateji: Oyunlar, oyuncuların kendilerini özgür hissettikleri şekilde ve verilen imkanlar ile seçenekler karşısında kararda bulunup, amaca ulaşmak için oyuncuların karakterize yöntemlerini uygulamasına olanak sağlar.

Oyunlar içerisinde oyuncunun stratejisini belirleyecek farklı fırsatlar ve imkanlar da aksilikler belirebilir. Bunlar oyunun hayat gibi bütün planlarını yapsan da bir yerde farklı düşünmeni gerektirecek ve hızlı şekilde farklı stratejilerin üretilebileceği durumların oluşabileceğini oyuncuya hissettirir.

Mesela futbol oyununda, takımın yıldız oyuncusunun maçın başında sakatlanması, takımın stratejisini büyük etkiler. Bazı futbol maçlarında oyuncu değişikliği hakkı bitmiş bir takımın kalecisi kırmızı kart gördüğünde, takımdaki başka bir oyuncunun kaleye geçtiğini sık olmasa da görürüz. Farklı durumlar yaşandıkça farklı stratejiler üretmek kaçınılmazdır.

  • Tipik Örnek: Oyunlarda normalde içerisinde bulunamayacağımız bir dünya veya bir durumun örneklemesi yapılabilir. Ciddi oyunlarda ve oyunlaştırma tasarımlarında en çok kullanılan elementlerden birisidir.

BrandNewGame’in Hollandalı Nationale Nederlanden isimli sigorta şirketi için yaptığı ciddi oyunda bu elementi görüyoruz. Nationale Nederlanden, ING Bank ile ayrıldıktan sonra farklı bir kültür yaratıp, bunu şirket paydaşlarına özümsetmek için BrandNewGame’den bir oyun üretmesini istedi, BrandNewGame de “NN Values Challenge” isimli oyunu üretti.

NN Values Challenge, şirketin değerleriyle ilişkili olarak, şirket paydaşlarının davranışlarının hangi durumlarda nasıl olması gerektiği paydaşlara, oyundaki durumlar içerisine girmeden, o durumları içerisindeymiş gibi hissettirip, uygulanması gereken doğru davranışlar öğretilmiştir.

nn

Yukarıdaki örneklerde başlıca oyun elementlerinden bahsettim, ancak bunların haricinde başka oyun elementleri de bulunmaktadır. Başka bir yazımda bunlardan bahsedeceğim.

Oyun Tasarım Teknikleri

Oyunlaştırmanın tanımında incelememiz gereken diğer bir nokta da oyun tasarım teknikleridir. Oyunlar sadece elementlerden oluşmamakta. Oyun tasarımı, oyun gelişiminin alt kümelerinden biridir, daha geniş bakışa ihtiyaç duyuran alandır. Estetik ve görsel tasarımın, bir oyun ortaya çıkarmak için oyuncular ile oyuncular veya oyuncular ile oyun hedefleri arasında etkileşime destek olduğu noktadır.

Oyunlaştırma tasarımcısı ile oyun tasarımcısını; oyun ve oyunlaştırmayı nasıl ayrı tutuyorsak, aynı şekilde ayrı tutmamız gerekir. İleride yazacağımız “Oyunlaştırma Ne Değildir ?” konusunda oyunlaştırmanın ne olmadığı ile ilgili bilgileneceğiz ancak bu arada şunu iyi anlamalıyız, bir oyunlaştırma tasarımcısı sunduğu projede eğer bir uygulama yazdırmak istiyorsa bunu kendisi yapmak zorunda değildir. Grafik tasarımları ile de aynı şekilde. Oyun tasarımcısı da her şeyi kendisi yapan kişi değildir.

Tasarımcıyı bir yönetmen gibi farz edin; bilgisi, tecrübesi ve hayal gücüyle, oyunlaştırmayı belirlenmiş başarı hedefleri ve bu sorunun çözümüne doğru taşıyan kişidir.

Oyun Olmayan Alanlar

Oyunlaştırmanın tanımında incelenmesi önemli üçüncü nokta oyun olmayan alanlar. Oyun olmayan alanlar, bir iş projesi, eğitim, sağlık, kişisel gelişim, ebeveynlik, yeni bir alışkanlık edinme vs gibi oyun olmayan her şeydir.

Eğer çalıştığınız kurumun ulaşması gereken bir hedef için, var olan bir sorunun üzerinden gelmek için, yeni bir şey öğrenmek için ya da kişisel bir sonuca ulaşmak için tasarlanan şey oyuna benzeyebilir ama oyun değildir.

Nike’ın uygulaması koşma eylemi üzerinden kullanıcılara sağlıklı olma hedefleri koyarak, oyunlaştırılmış tasarım içerisine çekmekte. Öte yandan, bu koşucular da tasarımı kullanmak için Nike markalı ayakkabılar satın almakta. Kullanıcı spor yapmak için motivasyon sahibi oluyor, firma ise ürününü satıyor. Her iki taraf için de kazanç durumu gerçekleşmekte.

nike

Oyun olmayan alanlardan biri olarak da, annelerin çocuklarına, çocukların istemedikleri yemekleri yedirme durumudur. Buraada hepimizin yaşadığı uçak oyunu devreye girer ve yemeği yeme doğrultusuna davranış değişikliği yaşarız.

ccuk

Alper Berber

BrandNewGame, GameStorm Trooper

Gamification Turkey, Volunteer